Đã thành lệ, cứ đến ngày 7 tháng giêng hàng năm, nơi đây lại diễn ra lễ hội Tiên Công, là dịp con cháu của các vị Tiên Công ở khắp mọi nơi tụ hội về trong lễ mừng rước các cụ thượng thọ lên miếu. Đây là một trong những lễ hội truyền thống lớn nhất, mở đầu hàng năm của huyện Yên Hưng.


Quang cảnh một cụ thượng được con cháu võng rước lên miếu tại lễ hội Tiên công năm 2008.

Theo lệ cũ, ngày mùng 7 mới là ngày rước các cụ thượng lên miếu nhưng ngay từ mùng 5, mùng 6 không khí lễ hội đã đến với các gia đình, dòng họ. Mọi người tất bật dựng rạp, làm cỗ và chuẩn bị các công việc cho lễ rước ngày mai. ý nghĩa lớn nhất của lễ hội Tiên Công không chỉ là dịp con cháu trong nhà, họ hàng được bày tỏ tấm lòng hiếu thảo với ông bà, cha mẹ mà còn là để tất cả mọi người được gặp gỡ nhau, qua đó tăng thêm tình cảm gắn kết trong mỗi gia đình, dòng họ. Tuỳ theo khả năng mà người ít, kẻ nhiều mua chút quà biếu bố mẹ, ông bà thể hiện tấm lòng thơm thảo. Nét đẹp văn hoá này đã được duy trì từ thời các vị Tiên Công truyền lại và không chỉ có ở “tứ xã” trước đây gồm: Cẩm La, An Đông, Trung Bản, Phong Cốc mà còn ở khắp vùng Hà Nam. Bởi theo Đại Nam Nhất thống chí (Quốc sử nhà Nguyễn), quyển 4, trang 14, có viết “xã Vị Dương (nay là xã Liên Vị - TG), huyện Yên Hưng, nhà nào còn cha mẹ thì hàng năm cứ đến tháng giêng, 2, 3, 4 và 6 chọn ngày tốt lành đều làm cỗ kính dâng, lại biếu cả thầy học.”

Trở lại với lễ hội Tiên Công. Năm nay, cũng giống như bao năm trước, lễ hội Tiên Công lại là dịp con cháu những vị Tiên Công khắp nơi quy tụ về. Trong không khí trang nghiêm của nghi lễ, người xem hội dễ dàng nhận thấy khuôn mặt những người con, người cháu rạng ngời niềm hạnh phúc khi được rước ông bà, cha mẹ lên miếu cáo lễ với tổ tiên. Trong số họ, có người ở Hà Nam, người thì ở Hạ Long, Hải Phòng, các tỉnh phía Nam hay xa hơn là từ nước ngoài, đã trở về. Thật cảm động khi chứng kiến trong số 120 cụ thượng thọ (80, 90 và 100 tuổi) được rước lên miếu có cụ Lê Đồng Rệu, 80 tuổi, vốn sinh ra tại xã Nam Hoà (Yên Hưng), hiện định cư tại Canada cũng được con cháu đón về để làm lễ cáo với tổ tiên. Trong số con cháu, họ hàng cùng quỳ lạy với cụ thượng trước bàn thờ tổ tiên trong miếu Tiên Công, đáng chú ý có những cháu nhỏ chừng 5- 6 tuổi cũng chắp tay thành kính. Có lẽ được “tắm mình” trong những lễ hội, gia phong gia đình, dòng họ như thế ngay từ nhỏ, nên dễ hiểu vì sao người dân vùng Hà Nam giữ gìn truyền thống văn hoá trong các gia đình, dòng họ dẫu hàng trăm năm vẫn không hề suy suyển. Chẳng hạn như những tập tục cưới đêm, hay như tục quy định người trong một họ Tiên Công không được lấy nhau, dù cho có cách đến hơn 4 đời...

Hàng năm, các gia đình, dòng họ ở Hà Nam, Yên Hưng có nhiều lễ, tiết như ngày chạp họ 12 tháng chạp, đám cưới, đám giỗ... nhưng không thể phủ nhận, lễ hội Tiên Công chính là dịp lớn nhất để mọi người dân nơi đây cùng hướng về cội nguồn tổ tiên, là dịp ôn lại những truyền thống tốt đẹp của cha ông. Chính vì vậy, có những người lớn lên dù định cư ở bất cứ đâu họ cũng không quên gốc rễ của mình. Cứ thế, thế hệ trước truyền lại cho thế hệ sau và nó đã góp phần tạo nên đặc trưng của người Hà Nam khác với các nơi khác.

nguồn:baoquangninh.com.vn